Menopauza dhe barku: pse shtohet pesha dhe çfarë funksionon vërtet

Pse pas të 40-ave pesha shkon te barku? Çfarë ndryshon në trup gjatë perimenopauzës dhe menopauzës, dhe 8 hapa që funksionojnë: proteinë, forcë, gjumë dhe më shumë.

Nga nutricionisti Pavli Brozi · 4 min lexim

Ha njësoj si më parë, lëviz njësoj — por pas të 40-ave barku rritet dhe pesha nuk largohet më si dikur. Nuk është imagjinatë dhe nuk është faji yt. Gjatë perimenopauzës dhe menopauzës trupi ndryshon vërtet. Dhe kur e kupton çfarë ndryshon, e di edhe çfarë të bësh.

Shkurt

  • Rënia e estrogjenit e zhvendos yndyrën nga ijet te barku dhe e përshpejton humbjen e muskulit.
  • Ushtrimet e forcës dhe proteina janë dy hapat më të rëndësishëm.
  • Gjumi, alkooli dhe stresi ndikojnë te barku po aq sa ushqimi.

Çfarë ndodh në trup

Perimenopauza fillon zakonisht në të 40-at dhe mund të zgjasë disa vjet: ciklet bëhen të çrregullta dhe hormonet luhaten. Menopauza është momenti kur kanë kaluar 12 muaj pa cikël — mesatarisht rreth moshës 51 vjeç.

Gjatë këtij kalimi:

  • Estrogjeni bie dhe yndyra fillon të mblidhet më shumë te barku, rreth organeve (yndyra viscerale), në vend të ijeve dhe kofshëve.
  • Muskuli bie më shpejt. Në studimin e madh amerikan SWAN, gjatë tranzicionit të menopauzës ritmi i shtimit të yndyrës u dyfishua, ndërsa masa muskulore filloi të ulej.
  • Ndjeshmëria ndaj insulinës ulet, kështu karbohidratet ndikojnë më shumë te sheqeri në gjak.
  • Gjumi prishet nga valët e nxehtësisë dhe djersitjet e natës — dhe gjumi i keq rrit urinë.

8 hapa që funksionojnë

1. Ushtrime force 2–3 herë në javë

Ky është hapi më i rëndësishëm. Muskuli e mban metabolizmin aktiv, përmirëson sheqerin në gjak dhe mbron kockat. Pesha, gomat elastike ose ushtrimet me trupin — rëndësi ka t’i bësh rregullisht dhe t’i vështirësosh pak nga pak.

2. Proteinë në çdo vakt

Me kalimin e moshës, trupi ka nevojë për më shumë proteinë për të ruajtur muskulin. Rekomandimet për të rriturit mbi 65 vjeç janë 1,0–1,2 g për kilogram peshë në ditë, dhe shumë specialistë e sugjerojnë të paktën këtë sasi edhe gjatë menopauzës, sidomos kur stërvitesh. Praktikisht: 25–30 g në çdo vakt — 2–3 vezë, një pjatë me peshk ose pulë, kos grek me fara.

3. Fibra dhe bimë

Fibrat e mbajnë sheqerin të qëndrueshëm, të ngopin dhe ushqejnë mikrobiomën. Soja, qiqrat dhe farat e lirit kanë fitoestrogjene, që te disa gra i ulin pak valët e nxehtësisë.

4. Kalcium dhe vitaminë D

Pas menopauzës, humbja e kockës përshpejtohet. Kos, djathë, sardele, bajame, perime jeshile — dhe kontrollo vitaminën D në analiza.

5. Pakëso alkoolin

Alkooli i shton valët e nxehtësisë, prish gjumin dhe lidhet drejtpërdrejt me yndyrën te barku.

6. Mbro gjumin

Dhomë e freskët, orar i rregullt, pak kafe pas mesditës dhe darkë e lehtë. Lexo A të shton kile darka vonë?

7. Mos bëj dieta ekstreme

Dietat shumë të rrepta në këtë moshë “hanë” muskulin — pikërisht atë që të duhet më shumë. Një deficit i moderuar, me shumë proteinë, funksionon më mirë dhe zgjat.

8. Fol me gjinekologen për terapinë hormonale

Për gratë nën 60 vjeç ose brenda 10 viteve nga menopauza, pa kundërindikacione, terapia hormonale është trajtimi më efektiv për valët e nxehtësisë dhe ndihmon në mbrojtjen e kockave. Nuk është zgjidhje për peshën, por kur gjumi dhe simptomat përmirësohen, edhe pesha menaxhohet më lehtë. Vendimi merret bashkë me mjekun.

G1 nga SoHealthy

Nga SoHealthy

Kur uria dhe ëmbëlsirat bëhen më të forta

G1 nga SoHealthy të ndihmon me urinë dhe dëshirën për ëmbëlsira, duke mbështetur GLP-1 natyral me glukomanan dhe inulinë. Në mbrëmje, NF-01 zëvendëson darkën me proteinë, fibra, magnez dhe kamomil — për ngopje deri në mëngjes dhe gjumë më të qetë.

Shiko G1 →

App-i SoHealthy

Plani i dietës, në xhepin tënd

Me çdo paketë SoHealthy merr falas në app planin e dietës 7-ditor me 21 receta dhe listë blerjesh, bashkë me udhëzimet për çdo produkt. Me paketat 14 dhe 28-ditore merr edhe plan diete personal dhe SoHealthy Premium.

Shkarko për iPhoneShkarko për AndroidBëj testin 2-minutësh

Pyetje të shpeshta

Kur fillon perimenopauza?

Zakonisht në të 40-at, ndonjëherë edhe në fund të të 30-ave. Mund të zgjasë disa vjet, derisa kalojnë 12 muaj pa cikël — kjo është menopauza, mesatarisht rreth moshës 51 vjeç.

A mund ta humbas barkun pas menopauzës?

Po. Ushtrimet e forcës, proteina në çdo vakt, fibrat, gjumi i mirë dhe më pak alkool e ulin yndyrën te barku edhe pas menopauzës. Ritmi mund të jetë më i ngadaltë, por rezultati vjen.

Cilat produkte SoHealthy ndihmojnë gjatë menopauzës?

G1 ndihmon me urinë dhe dëshirën për ëmbëlsira gjatë ditës, ndërsa NF-01 zëvendëson darkën me proteinë, fibra, magnez dhe kamomil. Nëse merr terapi hormonale ose ilaçe të tjera, fol me mjekun para përdorimit.

Burime shkencore

  1. Greendale GA et al. Changes in body composition and weight during the menopause transition. JCI Insight. 2019;4:e124865.
  2. The 2022 hormone therapy position statement of The North American Menopause Society. Menopause. 2022;29:767–794.
  3. Bauer J et al. Evidence-based recommendations for optimal dietary protein intake in older people: a position paper from the PROT-AGE Study Group. J Am Med Dir Assoc. 2013;14:542–559.

Pavli Brozi

Nutricionist dhe formulues i produkteve SoHealthy. Ndan ushqyerje të bazuar në shkencë me mbi 100 mijë ndjekës në Instagram (@nutritionbypavli) dhe në televizion.

Ky artikull është informues dhe nuk zëvendëson këshillën e mjekut.