Nga nutricionisti Pavli Brozi · 6 min lexim
Alkooli dhe pesha lidhen në katër mënyra. Alkooli ka shumë kalori, 7 për çdo gram, e vë në pritje djegien e yndyrës sa kohë trupi e largon, të hap oreksin për meze dhe ushqim natën vonë, dhe e prish gjumin, që të nesërmen të sjell më shumë uri. Birra dhe rakia nuk e dërgojnë yndyrën direkt te barku: shtojnë peshën në përgjithësi, dhe te shumë njerëz, sidomos te burrat, pesha e re del së pari te barku.
Shkurt
- Një birrë gjysmë litri ka rreth 200 kalori dhe një gotë raki rreth 110, pa llogaritur mezen.
- Pas rreth dy pijeve, djegia e yndyrës në trup bie ndjeshëm për disa orë.
- Alkooli të shton oreksin dhe e prish gjumin: kilet vijnë nga e gjithë mbrëmja, jo vetëm nga gota.
Alkooli dhe pesha: sa kalori ka birra, rakia dhe vera
Alkooli ka 7 kalori për gram, pothuajse dyfishin e sheqerit (4) dhe pak më pak se yndyra (9). Ja vlerat e përafërta:
| Pija | Sasia | Kalori (përafërsisht) |
|---|---|---|
| Birrë 5% | 330 ml | 140 |
| Birrë 5% | 500 ml | 200–210 |
| Raki 40% | 50 ml | 110 |
| Raki shtëpie 50% | 50 ml | 140 |
| Verë e kuqe ose e bardhë 12% | 150 ml | 120 |
Problemi rrallë është një gotë. Tre birra gjysmë litri gjatë një ndeshjeje janë rreth 600 kalori, sa një vakt i plotë, por një vakt që nuk të ngop fare. Pastaj vjen mezja.
Pse alkooli e ndal djegien e yndyrës
Trupi nuk ka ku ta ruajë alkoolin, ndaj e trajton si prioritet. Mëlçia e shndërron shpejt në acetat, një lëndë që qelizat e përdorin si karburant. Sa kohë ka acetat në gjak, trupi nuk ka nevojë të djegë yndyrë.
Në një studim me burra të shëndetshëm, pas 24 g alkool, sa rreth 600 ml birrë ose një gotë e gjysmë raki, djegia e yndyrës në të gjithë trupin ra me 73% dhe lirimi i yndyrës nga indi dhjamor ra me 53% në orët pas pijes. Pjesa më e madhe e alkoolit u kthye në acetat; vetëm një pjesë shumë e vogël u kthye drejtpërdrejt në yndyrë.
Me fjalë të tjera, alkooli nuk “bëhet yndyrë” vetë, por e ndal djegien e saj. Ndërkohë, yndyra dhe karbohidratet e mezes që ha bashkë me të kanë më shumë gjasa të ruhen.
Alkooli të hap oreksin: mezja dhe byreku pas mesnate
Në një rishikim me 22 studime, njerëzit nuk e kompensonin pijen duke ngrënë më pak. Përkundrazi: meta-analiza tregoi se, krahasuar me një pije pa alkool, pas alkoolit hëngrën rreth 80 kalori më shumë ushqim, dhe bashkë me pijen morën rreth 250 kalori më shumë në atë rast.
Te ne kjo ka një emër: mezja. Djathi, sallami, patatet e skuqura, qoftet dhe byreku “që të mbajë rakinë” shtohen pa i vënë re. Dhe kur mbrëmja zgjat, vjen edhe ngrënia pas mesnate, pikërisht kur trupi e ka më të vështirë ta menaxhojë.
Alkooli dhe gjumi: pse të nesërmen ke më shumë uri
Alkooli të fut në gjumë më shpejt, prandaj shumë njerëz mendojnë se i ndihmon. Por rishikimet e studimeve tregojnë se, në çdo dozë, gjysma e dytë e natës bëhet më e trazuar dhe faza REM e gjumit vonohet, ndërsa me më shumë alkool edhe shkurtohet. Fle, por nuk pushon.
Gjumi i dobët të sjell të nesërmen më shumë uri dhe më shumë dëshirë për ëmbëlsira e brumëra. Si funksionon kjo, lexo te Gjumi dhe pesha.
A ekziston “barku i birrës”?
Po dhe jo. Në një studim gjerman me rreth 20 mijë burra dhe gra, të ndjekur për 8,5 vjet, burrat që pinin rreth 1 litër birrë në ditë kishin 17% më shumë rrezik që t’u rritej beli, krahasuar me ata që pinin shumë pak. Por kur studiuesit morën parasysh shtimin e peshës në përgjithësi, pjesa më e madhe e kësaj lidhjeje u shpjegua. Birra nuk e dërgon yndyrën direkt te barku: të shton peshë, dhe pesha e re shpesh del së pari aty.
E njëjta logjikë vlen për rakinë dhe verën: numëron sasia e alkoolit dhe ajo që ha me të. Si ta ulësh barkun hap pas hapi, lexo Si të ul barkun.
Si ta kufizosh alkoolin pa e prishur shoqërinë
OBSH thotë qartë se nuk ka sasi alkooli që të jetë plotësisht e sigurt për shëndetin. Për peshën dhe për trupin, sa më pak, aq më mirë. Nëse zgjedh të pish në një rast të veçantë:
- Vendos limitin para se të dalësh: një gotë, jo “sa të shkojë”.
- Ha një vakt me proteinë dhe perime më parë, që të mos arrish i uritur te mezja.
- Pi një gotë ujë pas çdo pijeje dhe pije ngadalë.
- Zgjidh meze të lehta: sallatë, kastravec, ullinj, djathë i bardhë me masë, jo të skuqura dhe sallam.
- Shmang mikserët me sheqer, si pijet e gazuara të ëmbla.
- Provo birrën pa alkool ose ujë me gaz me limon.
- Mbaj shumicën e ditëve pa alkool dhe mos e bëj pjesë të çdo mbrëmjeje.
Nëse ke mëlçi të yndyrshme, rregullat janë më të rrepta; lexo Mëlçia e yndyrshme: dieta.
Mos pi alkool nëse je shtatzënë, nëse po përpiqesh të mbetesh shtatzënë ose nëse ushqen me gji. Alkooli ndërvepron me shumë ilaçe, si qetësuesit, disa antidepresivë dhe disa antibiotikë, ndërsa me insulinën dhe disa ilaçe për diabetin mund ta ulë rrezikshëm sheqerin në gjak: pyet mjekun ose farmacistin. Me sëmundje të mëlçisë, përfshirë mëlçinë e yndyrshme, alkooli duhet hequr dhe ndjekjen e bën mjeku. Nëse e ke të vështirë ta kufizosh, fol me mjekun: kjo nuk është çështje vullneti.
Nga SoHealthy
Nuk e di ku ngec më shumë?
Testi 2-minutësh i SoHealthy të tregon nëse pengesa jote kryesore është uria gjatë ditës, darka, fryrja apo energjia, dhe të jep rekomandimin sipas problemit tënd. Asnjë produkt nuk e neutralizon alkoolin: hapi i parë është gota që lë mënjanë.
App-i SoHealthy
Plani i dietës, në xhepin tënd
Me çdo paketë SoHealthy merr falas në app planin e dietës 7-ditor me 21 receta dhe listë blerjesh, bashkë me udhëzimet për çdo produkt. Me paketat 14 dhe 28-ditore merr edhe plan diete personal dhe SoHealthy Premium.
Pyetje të shpeshta
A të shton më pak peshë rakia se birra?
Për gotë, rakia ka më pak kalori se një birrë e madhe, por ka shumë më tepër alkool për mililitër dhe zakonisht vjen me meze. Për peshën, numëron sasia totale e alkoolit dhe e ushqimit të mbrëmjes, jo lloji i pijes.
A mund të pi alkool kur jam në dietë?
Sa më rrallë dhe sa më pak, aq më mirë. Pirja e përditshme, ose “vetëm në fundjavë, por shumë”, e ngadalëson qartë humbjen e peshës. Nëse zgjedh të pish në një rast të veçantë, mjafton një gotë, me një vakt me proteinë më parë dhe ujë mes pijeve.
Si mund të më ndihmojë SoHealthy të ul barkun?
Bëj testin 2-minutësh dhe merr rekomandimin sipas problemit tënd: G1 për urinë gjatë ditës, NF-01 në vend të darkës ose Detox Shot për fryrjen. Asnjë produkt nuk e zëvendëson uljen e alkoolit. Nëse merr ilaçe ose ke sëmundje të mëlçisë, pyet mjekun para çdo suplementi.
Burime shkencore
- Siler SQ, Neese RA, Hellerstein MK. De novo lipogenesis, lipid kinetics, and whole-body lipid balances in humans after acute alcohol consumption. Am J Clin Nutr. 1999;70:928–936.
- Kwok A et al. Effect of alcohol consumption on food energy intake: a systematic review and meta-analysis. Br J Nutr. 2019;121:481–495.
- Ebrahim IO, Shapiro CM, Williams AJ, Fenwick PB. Alcohol and sleep I: effects on normal sleep. Alcohol Clin Exp Res. 2013;37:539–549.
- Schütze M et al. Beer consumption and the "beer belly": scientific basis or common belief? Eur J Clin Nutr. 2009;63:1143–1149.
- Anderson BO et al. Health and cancer risks associated with low levels of alcohol consumption. Lancet Public Health. 2023;8:e6–e7.



