Çaj për dobësim: cilët ndihmojnë vërtet dhe cilët jo

Çaj për dobësim: çfarë bëjnë vërtet çaji jeshil, xhinxheri, nenexhiku, feneli dhe kamomili, dhe pse çajrat me sena të heqin ujë, jo yndyrë.

Nga nutricionisti Pavli Brozi · 7 min lexim

Asnjë çaj për dobësim nuk e shkrin yndyrën vetë. Çaji jeshil ka efektin më të studiuar, por edhe ai është i vogël: rreth 1 kg në studimet më pozitive, e në disa studime as kaq. Xhinxheri mund ta ulë pak urinë, feneli dhe nenexhiku ndihmojnë barkun, kamomili mund ta ndihmojë gjumin. Çajrat “dobësues” me sena, përkundrazi, të heqin ujë dhe jashtëqitje, jo yndyrë.

Ja çfarë bën secili çaj, si ta pish dhe kur duhet të ruhesh.

Shkurt

  • Çaji jeshil ndihmon pak, falë katekinave dhe kafeinës, por nuk e zëvendëson dietën.
  • Xhinxheri, feneli, nenexhiku dhe kamomili ndihmojnë urinë, barkun dhe gjumin, jo djegien e yndyrës.
  • Çajrat “dobësues” me sena janë laksativë: të heqin ujë, jo yndyrë, dhe nuk merren për më shumë se një javë.

A ka çaj për dobësim që funksionon vërtet?

Po, por jo ashtu siç premtojnë reklamat. Një çaj mund të ndihmojë në tre mënyra: me kafeinë dhe katekina që e rrisin lehtë shpenzimin e energjisë, duke e ulur pak urinë, ose duke zënë vendin e pijeve me sheqer. Shpesh kjo e fundit vlen më shumë se dy të parat.

Çaji që “shkrin barkun” nuk ekziston. Nëse peshorja bie 1–2 kg për dy-tri ditë me një çaj, ajo është ujë dhe jashtëqitje, që kthehen sapo e ndalon.

Çaji jeshil për dobësim: çfarë thonë studimet

Çaji jeshil ka katekina, kryesisht EGCG, dhe kafeinë. Bashkë, ato e rrisin pak djegien e energjisë dhe të yndyrës.

Në një meta-analizë të botuar në International Journal of Obesity, katekinat e çajit jeshil sollën mesatarisht rreth 1,3 kg më shumë humbje peshe se placeboja. Por një rishikim Cochrane me studime 12–13-javore gjeti se, në studimet e bëra jashtë Japonisë, diferenca ishte praktikisht zero: 0,04 kg.

Pra, çaji jeshil ndihmon, por pak. Vlen si pije e përditshme në vend të pijeve me sheqer, jo si zgjidhje më vete.

Si ta pish: 2–3 filxhanë në ditë, pa sheqer. Ka kafeinë, ndaj mos e pi pasdite vonë nëse të prish gjumin. Nëse ke anemi nga mungesa e hekurit, pije mes vakteve, sepse çaji e ul thithjen e hekurit nga ushqimi.

Çaji i xhinxherit

Xhinxheri është nga të paktat erëza të testuara direkt për urinë. Në një studim të vogël me burra me mbipeshë, 2 g pluhur xhinxheri në ujë të nxehtë, të pirë me mëngjesin, e rritën pak energjinë që trupi harxhon për të tretur ushqimin (rreth 43 kcal) dhe e ulën urinë për disa orë. Ishin vetëm 10 veta, ndaj merre si shenjë të mirë, jo si provë.

Ku xhinxheri ndihmon më qartë është tretja: e shpejton zbrazjen e stomakut dhe e ul rëndimin pas ngrënies. Për dozat dhe kur ta shmangësh, lexo Xhinxheri: përfitimet, sa të marrësh, kur ta shmangësh.

Si ta pish: 3–4 feta xhinxher të freskët në ujë të nxehtë për 5–10 minuta, me pak limon.

Çaji i nenexhikut dhe i fenelit

Për nenexhikun nuk ka asnjë studim që tregon humbje peshe. Vlera e tij është te barku: mund t’i qetësojë muskujt e zorrëve dhe ta lehtësojë fryrjen pas vakteve. Kujdes vetëm nëse ke refluks ose urth: nenexhiku mund t’i përkeqësojë.

Farat e fenelit (marajës) përdoren prej shekujsh për gazrat dhe fryrjen, prandaj janë edhe në formulën e G1. Për peshën ka vetëm studime shumë të vogla, që kanë matur ndjesinë e urisë, jo kilogramët. Vlera e tyre reale është një bark më i qetë. Për shkaqet e fryrjes, lexo Barku i fryrë: 10 shkaqe.

Si ta pish: 1 lugë çaji fara feneli, të shtypura lehtë, ose disa gjethe nenexhiku, në ujë të nxehtë për 10 minuta. Një filxhan pas vaktit, në vend të ëmbëlsirës, është zakon i mirë.

Kamomili dhe çaji i malit

Kamomili nuk djeg asgjë, por mund të të ndihmojë të qetësohesh në mbrëmje. Kjo ka rëndësi: kur fle pak, të nesërmen rritet uria dhe dëshira për ushqime të ëmbla.

Çaji i malit, aq i dashur në Shqipëri, nuk ka studime për peshën. Por nuk ka kafeinë dhe është zgjedhje e mirë për mbrëmjen ose në vend të pijeve të gazuara.

ÇajiÇfarë bënPër peshën
Çaj jeshilKatekina dhe kafeinë, rrit pak djegienEfekt i vogël
XhinxherNdihmon tretjen, mund ta ulë urinëEfekt i vogël, studime të pakta
Fenel dhe nenexhikUlin gazrat dhe fryrjenIndirekt
KamomilRelakson, ndihmon gjuminIndirekt, përmes gjumit
Çaj maliPije e ngrohtë pa kafeinëZë vendin e pijeve me sheqer
Sena (çaj “dobësues”)Laksativ, heq ujë dhe jashtëqitjeNuk djeg yndyrë

Kujdes me çajrat “dobësues” me sena

Shumë çajra që shiten “për bark të sheshtë” kanë brenda sena, kaskara ose bimë të tjera laksative. Peshorja bie dhe barku duket më i sheshtë për një ditë, por ajo që humbet është ujë dhe jashtëqitje.

Laksativët as nuk e pengojnë thithjen e ushqimit. Në një studim të botuar në Annals of Internal Medicine, edhe diarreja e rëndë e shkaktuar me laksativë, 4–6 litra në ditë, e uli thithjen e kalorive vetëm me rreth 12%.

Agjencia Evropiane e Barnave (EMA) e pranon gjethen e senës vetëm për kapsllëk të rastësishëm dhe për jo më shumë se një javë. E marrë gjatë, mund të prishë balancën e kripërave në trup dhe ta bëjë zorrën të varur nga laksativi. Nëse problemi yt është kapsllëku, lexo Kapsllëku: shkaqet dhe zgjidhjet natyrale.

Kujdes edhe me ekstraktin e çajit jeshil në kapsula

Një filxhan çaj jeshil është i sigurt për shumicën e njerëzve. Kapsulat me ekstrakt të koncentruar janë tjetër gjë. Autoriteti Evropian i Sigurisë Ushqimore (EFSA) arriti në përfundimin se 800 mg EGCG ose më shumë në ditë, të marra si suplement, i rrisin enzimat e mëlçisë. Janë raportuar edhe raste të rralla dëmtimi të mëlçisë. Para se të blesh një “fat burner”, lexo sa mg EGCG ka doza ditore.

Mos merr çajra laksativë ose suplemente me ekstrakt çaji jeshil nëse je shtatzënë, me gji, nën 18 vjeç, ke sëmundje të mëlçisë, të veshkave ose të zemrës, ose merr ilaçe. Nëse ke diarre që nuk ndalet, urinë të errët ose zverdhje të lëkurës a të syve, ndërprite çajin ose suplementin dhe shko te mjeku.

Si ta bësh çajin pjesë të dobësimit

  • Zëvendëso, mos shto. Çaji vlen kur zë vendin e një pijeje me sheqer, jo kur pihet me biskota.
  • Pa sheqer. Nëse të duket i hidhur, shto limon ose kanellë. Në mbrëmje zgjidh bimë pa kafeinë.
  • Bazat mbeten bazat: proteinë në çdo vakt, perime, darkë e lehtë dhe më herët, gjumë dhe lëvizje. Pa to, asnjë çaj nuk e lëviz peshoren për gjatë.
Metabolic Shot nga SoHealthy

Nga SoHealthy

Për peshën që ka ngecur dhe energjinë që bie

Metabolic Shot nga SoHealthy bashkon xhinxherin dhe qitron me çajra funksionalë që kanë kafeinë natyrale dhe katekina, plus vitaminat B12 dhe C. Mbështet termogjenezën, energjinë dhe djegien e yndyrës, pa sheqer të shtuar. 1 shishe esëll çdo mëngjes, 15–20 minuta para ngrënies. Përmban kafeinë natyrale.

Shiko Metabolic Shot →

App-i SoHealthy

Plani i dietës, në xhepin tënd

Me çdo paketë SoHealthy merr falas në app planin e dietës 7-ditor me 21 receta dhe listë blerjesh, bashkë me udhëzimet për çdo produkt. Me paketat 14 dhe 28-ditore merr edhe plan diete personal dhe SoHealthy Premium.

Shkarko për iPhoneShkarko për AndroidBëj testin 2-minutësh

Pyetje të shpeshta

Cili çaj djeg më shumë yndyrë?

Çaji jeshil, falë katekinave dhe kafeinës, por efekti është i vogël: rreth 1 kg në studimet më pozitive. Asnjë çaj nuk e zëvendëson ushqimin e mirë, gjumin dhe lëvizjen.

A mund të pi çaj dobësues çdo ditë?

Jo, nëse ka sena ose bimë të tjera laksative: këto merren vetëm për kapsllëk të rastësishëm dhe jo më shumë se një javë. Çaj jeshil, xhinxher, fenel, nenexhik ose kamomil pa sheqer mund të pish çdo ditë.

Cili produkt SoHealthy ndihmon kur pesha ka ngecur?

Metabolic Shot, me xhinxher, qitro dhe çajra funksionalë me kafeinë natyrale, merret esëll çdo mëngjes. Nëse problemi yt kryesor është uria ose ëmbëlsirat, zgjidh G1. Çdo paketë vjen me plan diete 7-ditor falas në app-in SoHealthy.

Burime shkencore

  1. Hursel R, Viechtbauer W, Westerterp-Plantenga MS. The effects of green tea on weight loss and weight maintenance: a meta-analysis. Int J Obes (Lond). 2009;33:956–961.
  2. Jurgens TM et al. Green tea for weight loss and weight maintenance in overweight or obese adults. Cochrane Database Syst Rev. 2012;12:CD008650.
  3. Mansour MS et al. Ginger consumption enhances the thermic effect of food and promotes feelings of satiety without affecting metabolic and hormonal parameters in overweight men: a pilot study. Metabolism. 2012;61:1347–1352.
  4. Bo-Linn GW et al. Purging and calorie absorption in bulimic patients and normal women. Ann Intern Med. 1983;99:14–17.
  5. EFSA Panel on Food Additives and Nutrient Sources added to Food (ANS). Scientific opinion on the safety of green tea catechins. EFSA J. 2018;16(4):5239.

Pavli Brozi

Nutricionist dhe formulues i produkteve SoHealthy. Ndan ushqyerje të bazuar në shkencë me mbi 100 mijë ndjekës në Instagram (@nutritionbypavli) dhe në televizion.

Ky artikull është informues dhe nuk zëvendëson këshillën e mjekut.