Humbje peshe pas të 40-ave: çfarë ndryshon dhe çfarë funksionon

Humbje peshe pas 40 vjeç: a bie vërtet metabolizmi, çfarë ndodh me muskulin, menopauzën dhe barkun, dhe 7 hapa që funksionojnë për gra dhe burra.

Nga nutricionisti Pavli Brozi · 7 min lexim

Humbja e peshës pas 40 vjeç është plotësisht e mundur, por kërkon pak më shumë strategji se në të 20-at. Arsyeja kryesore nuk është se metabolizmi “bie” me moshën: një studim i madh i botuar në Science tregoi se energjia që harxhon trupi, kur llogaritet madhësia e tij, mbetet pothuajse e njëjtë nga 20 deri në 60 vjeç. Ajo që ndryshon është muskuli që ikën ngadalë, lëvizja që pakësohet, gjumi, stresi dhe, te gratë, perimenopauza. Të gjitha këto mund t’i ndikosh.

Shkurt

  • Metabolizmi mbetet i qëndrueshëm nga 20 deri në 60 vjeç; bie ngadalë vetëm pas 60-ës.
  • Pas të 40-ave ndryshon trupi: më pak muskul, më shumë yndyrë në bark, gjumë më i çrregullt.
  • Ushtrimet e forcës 2–3 herë në javë dhe 25–30 g proteinë në çdo vakt bëjnë diferencën më të madhe.

A ngadalësohet metabolizmi pas 40 vjeç?

Shumë më pak nga sa mendon. Në studimin e Science, studiuesit matën energjinë e harxhuar çdo ditë te mbi 6600 persona në 29 vende, nga foshnjat disaditore deri te të moshuarit 95-vjeçarë. Pasi llogaritën masën pa yndyrë të trupit, metabolizmi mbeti i qëndrueshëm nga 20 deri në 60 vjeç, edhe gjatë shtatzënisë. Pas 60-ës fillon të bjerë, rreth 0,7% në vit.

Pra kilet që shtohen në të 40-at nuk vijnë kryesisht nga një metabolizëm “i prishur”. Vijnë nga ajo që ndodh me trupin dhe me ditën tënde. Më shumë te Metabolizmi i ngadaltë: 7 mite.

Çfarë ndryshon në trup pas të 40-ave

Muskuli ikën ngadalë

Te të rriturit që nuk bëjnë ushtrime force, masa muskulore bie rreth 3–8% për çdo dekadë, sipas një rishikimi në Current Sports Medicine Reports. Muskuli harxhon energji edhe kur pushon dhe merr sheqerin nga gjaku pas vakteve. Kur ka më pak muskul, trupi harxhon pak më pak, sheqeri kontrollohet më keq dhe yndyra zë vendin e tij, edhe kur peshorja tregon të njëjtin numër.

Te gratë: perimenopauza

Në studimin amerikan SWAN, që ndoqi gratë për vite me radhë, në fillim të kalimit drejt menopauzës ritmi i shtimit të yndyrës u dyfishua dhe masa muskulore filloi të bjerë, deri rreth 2 vjet pas ciklit të fundit. Pesha në peshore nuk u rrit më shpejt se më parë, por ndryshoi përbërja e trupit: më shumë yndyrë, më pak muskul. Ja pse shumë gra thonë “peshoj njësoj, por barku është rritur”. Më shumë te Menopauza dhe barku.

Te burrat: barku

Te burrat, yndyra priret të mblidhet brenda barkut, rreth organeve. Me moshën testosteroni bie ngadalë, ndërsa lëvizja e pakët, alkooli dhe gjumi i shkurtër e shtojnë barkun edhe më. Mat belin në nivelin e kërthizës: sipas OBSH-së, mbi 94 cm te burrat dhe mbi 80 cm te gratë rreziku për sëmundje metabolike rritet, ndërsa mbi 102 cm dhe 88 cm rritet ndjeshëm.

Gjumi, stresi dhe tiroidja

Pas të 40-ave gjumi shpesh prishet: puna, fëmijët, prindërit që kanë nevojë për ty, valët e nxehtësisë te gratë. Gjumi i pakët rrit urinë dhe dëshirën për ëmbëlsira.

Edhe problemet me tiroiden, sidomos tiroidja që punon ngadalë, bëhen më të shpeshta me moshën dhe janë shumë më të shpeshta te gratë. Lodhja, ndjesia e të ftohtit, kapsllëku, rënia e flokëve dhe pesha që shtohet pa arsye janë arsye për t’i kërkuar mjekut analizat, si TSH. Lexo Tiroidja, Hashimoto dhe pesha.

7 hapa për humbje peshe pas 40 vjeç

1. Ushtrime force 2–3 herë në javë

Ky është hapi më i rëndësishëm pas të 40-ave. Sipas të njëjtit rishikim, 10 javë ushtrime force mund të shtojnë rreth 1,4 kg muskul, ta rrisin metabolizmin në pushim rreth 7% dhe ta ulin yndyrën rreth 1,8 kg. Fillo me 20–30 minuta: squat, lunges, push-ups në mur, glute bridge dhe plank, ose me pesha në palestër.

2. Proteinë në çdo vakt, jo vetëm në darkë

Me moshën, muskuli përgjigjet më pak ndaj sasive të vogla të proteinës. Në një analizë të studimeve laboratorike, burrat rreth 70-vjeç kishin nevojë për rreth 0,4 g proteinë për kilogram peshë në një vakt për ta nxitur maksimalisht ndërtimin e muskulit, kundrejt rreth 0,24 g te të rinjtë.

Për humbje peshe synon 1,2–1,6 g proteinë për kilogram në ditë, me 25–30 g në çdo vakt: 2 vezë dhe 150 g kos grek në mëngjes, 100–120 g pulë ose peshk në drekë, një pjatë thjerrëza me pak djathë të bardhë në darkë.

3. Më shumë hapa, sidomos pas vakteve

Synon 8000–10 000 hapa në ditë dhe 10–15 minuta ecje pas drekës dhe darkës. Muskujt që punojnë marrin sheqerin nga gjaku edhe me më pak insulinë.

4. Gjysma e pjatës perime

Perimet, bishtajoret, frutat dhe drithërat integrale sjellin 25–30 g fibra në ditë. Fibrat të ngopin dhe e ngadalësojnë ngritjen e sheqerit pas vaktit.

5. Mbro gjumin

7–9 orë, me orar të njëjtë, në një dhomë të freskët dhe të errët. Nëse valët e nxehtësisë ose djersitjet e natës ta prishin gjumin, fol me gjinekologun: ka zgjidhje.

6. Pakëso alkoolin

Alkooli sjell kalori pa të ngopur, të hap oreksin dhe e prish gjumin. Pas të 40-ave, gota e verës çdo mbrëmje shpesh është pikërisht ajo që e mban barkun.

7. Mat belin, jo vetëm peshën

Kur bën ushtrime force, mund të humbasësh yndyrë dhe të fitosh muskul njëkohësisht. Mat belin një herë në javë dhe krahaso mesataret e peshës, jo numrin e një dite.

Nuk ke nevojë të numërosh kalori. Ke nevojë për një plan që i përshtatet trupit, orarit dhe shëndetit tënd sot, jo atij që kishe në 25 vjeç.

Nëse ke tension të lartë, probleme me zemrën ose me kyçet, fol me mjekun para se të nisësh ushtrime të reja. Nëse ke simptoma të tiroides ose të menopauzës që të shqetësojnë, kërko vizitë dhe analiza. Nëse merr ilaçe për sheqerin, tensionin ose tiroiden, mos e ndrysho vetë dozën.

Plan diete personal nga Pavli

Nga SoHealthy

Plan diete i ndërtuar për trupin tënd pas të 40-ave

Plani personal 4-javor nga Pavli nis me një pyetësor falas rreth 10-minutësh, ku mund të ngarkosh edhe analizat e gjakut. Merr 28 ditë me vakte të ndryshme, nga mëngjesi te darka, me recetë dhe përgatitje hap pas hapi, sasitë në gram sipas peshës, gjatësisë, moshës dhe aktivitetit tënd, listë blerjesh për çdo javë dhe orare që i përshtaten punës. I përshtatur për tiroiden dhe Hashimoton, menopauzën, rezistencën ndaj insulinës, paradiabetin dhe tensionin e lartë. Pa numëruar kalori, në shqip, në PDF, në WhatsApp brenda 3 ditëve nga pagesa.

Shiko planin personal →

App-i SoHealthy

Plani i dietës, në xhepin tënd

Me çdo paketë SoHealthy merr falas në app planin e dietës 7-ditor me 21 receta dhe listë blerjesh, bashkë me udhëzimet për çdo produkt. Me paketat 14 dhe 28-ditore merr edhe plan diete personal dhe SoHealthy Premium.

Shkarko për iPhoneShkarko për AndroidBëj testin 2-minutësh

Pyetje të shpeshta

A ngadalësohet metabolizmi pas 40 vjeç?

Shumë pak. Një studim i madh në Science tregoi se, kur llogaritet masa e trupit, metabolizmi mbetet i qëndrueshëm nga 20 deri në 60 vjeç dhe bie rreth 0,7% në vit pas 60-ës. Kilet pas të 40-ave vijnë më shumë nga humbja e muskulit, lëvizja më e pakët, gjumi dhe hormonet.

Sa proteinë duhet të ha pas 40 vjeç për të humbur peshë?

Rreth 1,2–1,6 g për çdo kilogram peshë në ditë, të ndarë në 3 vakte me 25–30 g secili. Nëse ke sëmundje të veshkave, sasinë e proteinës vendose me mjekun.

Cili produkt SoHealthy është më i përshtatshëm pas 40 vjeç?

Plani personal i dietës nga Pavli, sepse ndërtohet sipas moshës, orarit, analizave dhe gjendjes tënde, si menopauza, tiroidja apo rezistenca ndaj insulinës. Nëse uria gjatë ditës të prish planin, G1 merret në mëngjes; nëse problemi është darka, NF-01 e zëvendëson.

Burime shkencore

  1. Pontzer H et al. Daily energy expenditure through the human life course. Science. 2021;373:808–812.
  2. Westcott WL. Resistance training is medicine: effects of strength training on health. Curr Sports Med Rep. 2012;11:209–216.
  3. Greendale GA et al. Changes in body composition and weight during the menopause transition. JCI Insight. 2019;4:e124865.
  4. Moore DR et al. Protein ingestion to stimulate myofibrillar protein synthesis requires greater relative protein intakes in healthy older versus younger men. J Gerontol A Biol Sci Med Sci. 2015;70:57–62.
  5. Leidy HJ et al. The role of protein in weight loss and maintenance. Am J Clin Nutr. 2015;101:1320S–1329S.

Pavli Brozi

Nutricionist dhe formulues i produkteve SoHealthy. Ndan ushqyerje të bazuar në shkencë me mbi 100 mijë ndjekës në Instagram (@nutritionbypavli) dhe në televizion.

Ky artikull është informues dhe nuk zëvendëson këshillën e mjekut.