Festat e fundvitit pa kile: si të hash pa e prishur dietën

Festat e fundvitit pa kile: si të hash në darkën e Vitit të Ri, me gjel deti, bakllava e raki, pa e prishur dietën, dhe si të rikthehesh në janar pa uri.

Nga nutricionisti Pavli Brozi · 6 min lexim

Mund t’i kalosh festat e fundvitit pa kile edhe pa hequr dorë nga darka e Vitit të Ri, gjeli i detit apo bakllavaja. Studimet tregojnë se gjatë festave shtojmë mesatarisht rreth gjysmë kilogrami, jo 2–3 kg siç thuhet shpesh. Problemi është se ai gjysmë kilogram zakonisht nuk ikën më, dhe vit pas viti mblidhet. Sekreti nuk është të mos hash, por të kesh një plan të thjeshtë për para, gjatë dhe pas festës.

Shkurt

  • Mesatarisht shtojmë rreth 0,4–0,5 kg në festa, por shpesh nuk i humbasim më pas.
  • Mos shko i uritur në darkë: mëngjes dhe drekë me proteinë, ujë dhe një shëtitje.
  • Pas festës mos agjëro: kthehu që të nesërmen te vaktet e zakonshme, ecja dhe gjumi.

Sa kile shtojmë vërtet në festa

Në një studim amerikan të botuar në New England Journal of Medicine, 195 të rritur u peshuan para, gjatë dhe pas festave të fundvitit. Mesatarisht shtuan 0,37 kg, shumë më pak nga sa mendohej, por kjo peshë nuk u humb as në pranverë, as në verë. Një rishikim i studimeve të tjera gjeti të njëjtën gjë: rreth 0,5 kg mesatarisht, më shumë te ata që kanë tashmë mbipeshë, dhe kilet e festave janë pjesa më e madhe e peshës që shtojmë gjatë gjithë vitit.

Lajmi i mirë: e kundërta funksionon. Në një studim britanik të botuar në BMJ, me 272 të rritur, ata që gjatë Krishtlindjeve peshoheshin rregullisht, merrnin disa këshilla të thjeshta dhe e dinin sa lëvizje duhet për të djegur ushqimet e festave nuk shtuan peshë, madje mesatarisht humbën 0,13 kg, ndërsa grupi tjetër shtoi 0,37 kg.

Para festës: mos shko i uritur

Gabimi më i shpeshtë është “kursimi” gjatë gjithë ditës për darkën e madhe. Arrin në tavolinë me uri të madhe dhe ha shpejt, shumë dhe pa e kuptuar.

  • Ha mëngjes dhe drekë normale, me proteinë dhe perime: vezë, kos, pulë, sallatë.
  • Pi 1–2 gota ujë para se të ulesh në tavolinë.
  • Dil për 30–40 minuta ecje gjatë ditës. Edhe dita e festës është ditë me hapa.
  • Peshohu 2–3 herë në javë gjatë dhjetorit, si në studimin e BMJ. Jo për t’u stresuar, por që festat të mos bëhen tri javë pa kontroll.

Si të hash në festa pa kile: darka e Vitit të Ri

Darka shqiptare e 31 dhjetorit është e gjatë: meze, sallata, byrek, gjel deti me përshesh, ëmbëlsira dhe raki ose verë. Nuk ke pse ta heqësh asnjë. Të duhet vetëm një radhë.

  • Fillo me sallatat e perimeve, pastaj proteinën. Fibrat dhe proteina të ngopin më shpejt dhe e ngadalësojnë ngritjen e sheqerit në gjak.
  • Gjeli i detit është mik: gjoksi është proteinë e pastër. Merr një pjesë të mirë mishi, pak lëkurë dhe një porcion të vogël përshesh.
  • Sallata ruse dhe mezet me majonezë: 2–3 lugë, jo një pjatë më vete.
  • Prit 15–20 minuta para pjatës së dytë. Sinjali i ngopjes arrin me vonesë.
  • Zgjidh një ëmbëlsirë dhe shijoje: një copë bakllava pas darkës, e ngrënë ngadalë, është pjesë e festës. Mandarinat dhe portokallet e stinës janë mënyra më e freskët për ta mbyllur darkën. Nëse ëmbëlsirat të ndjekin gjithë javën, lexo Si ta ndalosh dëshirën për ëmbëlsira.

Rakia, vera dhe dollitë

Alkooli ka kalori, por problemi më i madh është se të hap oreksin. Në një rishikim të 22 studimeve, pas pijeve alkoolike njerëzit nuk hanin më pak për ta kompensuar, madje hanin më shumë se kur pinin pije pa alkool.

  • Një gotë ujë pas çdo gote raki ose vere.
  • Vendos një kufi që në fillim: 1–2 gota për gjithë mbrëmjen.
  • Mos e përziej alkoolin me pije të gazuara me sheqer.

Pse alkooli e ngadalëson humbjen e peshës, lexo te Alkooli dhe pesha.

Vizitat për urime: ëmbëlsirë në çdo shtëpi

Në ditët pas Vitit të Ri, çdo vizitë vjen me kafe, ëmbëlsirë dhe një gotë raki. Pesë vizita janë pesë ëmbëlsira.

  • Merr një copë të vogël, ose thuaj “sapo hëngra, faleminderit”, pa u ndier fajtor.
  • Pije kafen pa sheqer ose me pak.
  • Kur ka arra, bajame ose mandarina në tavolinë, zgjidh ato.

Pas festës: si të rikthehesh në janar pa uri

Të nesërmen peshorja mund të tregojë 1–2 kg më shumë. Shumica janë ujë nga kripa dhe karbohidratet, plus ushqim në zorrë, jo yndyrë. Ikin brenda pak ditësh nëse kthehesh te ritmi yt. Nëse barku ndihet i fryrë, shiko Barku i fryrë: 10 shkaqe.

  • Mos agjëro dhe mos nis dieta ekstreme. Uria që krijojnë të çon drejt një tjetër ngrënieje të tepërt.
  • Mëngjes me proteinë dhe 3 vakte normale, me gjysmën e pjatës perime.
  • Ujë gjatë gjithë ditës dhe më pak kripë për 2–3 ditë.
  • Ec 30–45 minuta dhe rinis ushtrimet brenda javës.
  • Fli 7–9 orë: pas netëve të vona, gjumi është ai që e ul urinë.
  • Mbaro ushqimet e mbetura me plan: gjelin e detit në sallatë, ëmbëlsirat jo në mëngjes.

Shumë njerëz e nisin mëngjesin pas festave me një rutinë të vogël “reset”: një gotë ujë, një shot me xhinxher dhe limon, një shëtitje. Nuk e fshin darkën e djeshme, por të ndihmon ta nisësh ditën me bark më të lehtë dhe me energji. Janari nuk ka nevojë për ndëshkim, ka nevojë për rutinë.

Nëse ke diabet, alkooli dhe ëmbëlsirat e festave mund ta ndryshojnë shumë sheqerin në gjak: fol me mjekun para festave, sidomos nëse merr insulinë ose ilaçe për sheqerin, dhe mos e ndrysho vetë dozën. Gjatë shtatzënisë dhe gjidhënies alkooli shmanget, ndërsa me shumë ilaçe nuk përzihet: pyet mjekun ose farmacistin.

Detox Shot nga SoHealthy

Nga SoHealthy

Një reset i vogël për mëngjeset pas festave

Detox Shot nga SoHealthy kombinon xhinxherin, që e shpejton zbrazjen e stomakut dhe ul fryrjen, me shafranin e Indisë që ul inflamacionin dhe mbështet mëlçinë, limonin dhe çajrat funksionalë që e zgjojnë metabolizmin që në mëngjes, dhe farat e fenelit që e qetësojnë tretjen. 1 shishe 50 ml esëll çdo mëngjes, 15–20 minuta para ushqimit: bark më i lehtë dhe më shumë energji. Nuk e fshin një darkë të rëndë, por të ndihmon ta nisësh ditën më lehtë.

Shiko Detox Shot →

App-i SoHealthy

Plani i dietës, në xhepin tënd

Me çdo paketë SoHealthy merr falas në app planin e dietës 7-ditor me 21 receta dhe listë blerjesh, bashkë me udhëzimet për çdo produkt. Me paketat 14 dhe 28-ditore merr edhe plan diete personal dhe SoHealthy Premium.

Shkarko për iPhoneShkarko për AndroidBëj testin 2-minutësh

Pyetje të shpeshta

Sa kile shtohen zakonisht gjatë festave të fundvitit?

Mesatarisht rreth 0,4–0,5 kg, më shumë te ata që kanë mbipeshë. Kilogrami ose dy që shfaqen në peshore pas një darke të madhe janë kryesisht ujë dhe ikin brenda pak ditësh, nëse kthehesh te vaktet e zakonshme.

A duhet të mos ha gjatë ditës para darkës së Vitit të Ri?

Jo. Kur arrin i uritur në tavolinë, ha më shpejt dhe më shumë. Ha mëngjes dhe drekë me proteinë e perime, pi ujë dhe ec, që në darkë të shijosh pa e tepruar.

Si më ndihmon Detox Shot pas festave?

Merret esëll çdo mëngjes, 15–20 minuta para ushqimit, si një reset i vogël: xhinxheri dhe feneli ndihmojnë me fryrjen, ndërsa limoni dhe çajrat funksionalë të zgjojnë që në mëngjes. Nuk e anulon një vakt të rëndë. Për një javë më të strukturuar në janar, paketa Detox & Green, me Detox në mëngjes dhe Green Shot në drekë, jep deri në 3 kg në 7 ditë bashkë me planin e dietës; rezultatet ndryshojnë nga personi te personi.

Burime shkencore

  1. Yanovski JA et al. A prospective study of holiday weight gain. N Engl J Med. 2000;342:861–867.
  2. Schoeller DA. The effect of holiday weight gain on body weight. Physiol Behav. 2014;134:66–69.
  3. Mason F et al. Effectiveness of a brief behavioural intervention to prevent weight gain over the Christmas holiday period: randomised controlled trial. BMJ. 2018;363:k4867.
  4. Kwok A et al. Effect of alcohol consumption on food energy intake: a systematic review and meta-analysis. Br J Nutr. 2019;121:481–495.

Pavli Brozi

Nutricionist dhe formulues i produkteve SoHealthy. Ndan ushqyerje të bazuar në shkencë me mbi 100 mijë ndjekës në Instagram (@nutritionbypavli) dhe në televizion.

Ky artikull është informues dhe nuk zëvendëson këshillën e mjekut.